Co oznaczają zmiany w stolcu niemowlęcia i kiedy skonsultować się z lekarzem?
W pierwszych miesiącach życia dziecka jego układ pokarmowy wciąż się rozwija, dlatego zmiany w stolcu są naturalne. Jednak niektóre objawy mogą wskazywać na infekcje, alergie pokarmowe lub inne problemy zdrowotne. Jak rozpoznać, kiedy zmiany w kupce niemowlęcia są normalne, a kiedy wymagają konsultacji z lekarzem? Sprawdź, na co zwrócić uwagę i kiedy niezwłocznie udać się do specjalisty.
Jak wygląda prawidłowy stolec niemowlęcia?
Wygląd stolca niemowlęcia zmienia się w zależności od wieku, sposobu karmienia i etapu rozwoju układu pokarmowego. Noworodki w pierwszych dniach życia oddają smółkę – czarną, lepką i gęstą substancję, która jest naturalnym efektem oczyszczania przewodu pokarmowego z połkniętych wód płodowych. Po kilku dniach stolec staje się jaśniejszy i przybiera kolor żółto-zielonkawy.
Dzieci karmione piersią zazwyczaj mają stolce o musztardowej barwie, luźnej, grudkowatej konsystencji i charakterystycznym, lekko kwaśnym zapachu. Kupka może pojawiać się po każdym karmieniu lub kilka razy dziennie. Z kolei niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym mają zazwyczaj bardziej zbity, brązowawy stolec o mniej intensywnym zapachu.
Po wprowadzeniu pokarmów stałych (ok. 6. miesiąca życia) stolec staje się bardziej uformowany, a jego kolor może się zmieniać w zależności od spożywanych produktów. Niektóre pokarmy, np. buraki, mogą zabarwiać go na czerwono, a zielone warzywa na ciemniejszy odcień. W większości przypadków zmiany te są naturalne i nie powinny budzić niepokoju.
Niepokojące zmiany w stolcu
Niektóre zmiany w wyglądzie stolca niemowlęcia mogą wskazywać na problemy zdrowotne. Do najczęściej obserwowanych nieprawidłowości należą:
- Wodnisty, częsty stolec może świadczyć o infekcji wirusowej (np. rotawirusy) lub alergii pokarmowej. Jeśli towarzyszy mu gorączka, wymioty lub odwodnienie (sucha skóra, płacz bez łez), należy skonsultować się z lekarzem.
- Rzadkie, twarde stolce mogą wskazywać na nietolerancję pokarmową, niedobór błonnika w diecie lub odwodnienie. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym częściej mają tendencję do zaparć.
- Krew w stolcu może być wynikiem pęknięcia naczyń krwionośnych w odbycie (np. przy zaparciach), ale także objawem infekcji bakteryjnej lub alergii na białko mleka krowiego. Wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem.
- Biały lub szary stolec może świadczyć o problemach z wątrobą, lub niedoborze enzymów trawiennych.
- Pienisty, śluzowaty stolec może wskazywać na nietolerancję laktozy lub infekcję jelitową.
Jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów, warto skonsultować się z pediatrą, który oceni stan zdrowia dziecka i w razie potrzeby skieruje na dalszą diagnostykę.
Kiedy konieczna jest pilna wizyta u lekarza?
Niektóre zmiany w stolcu niemowlęcia mogą wymagać natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Objawy, które powinny skłonić do szybkiej wizyty u specjalisty, to:
- Wysoka gorączka (powyżej 38,5°C) towarzysząca biegunce lub wymiotom.
- Objawy odwodnienia, takie jak suchość śluzówek, rzadkie oddawanie moczu, apatia.
- Czarne lub smoliste stolce, które mogą wskazywać na krwawienie w górnym odcinku przewodu pokarmowego.
- Obecność dużych ilości śluzu, ropy lub nietypowy, silnie nieprzyjemny zapach stolca.
W przypadku infekcji układu pokarmowego niemowlęcia lekarz może wystawić L4 dla rodzica, aby mógł on sprawować opiekę nad chorym dzieckiem w domu. Zwolnienie lekarskie na opiekę nad dzieckiem przysługuje rodzicom dzieci do 14. roku życia, a jego długość zależy od stanu zdrowia dziecka i decyzji lekarza. Warto pamiętać, że w przypadku cięższych infekcji lekarz może zalecić także hospitalizację, zwłaszcza jeśli niemowlę jest silnie odwodnione i wymaga nawadniania dożylnego.